Pierwsza wjna światwa 1914-1918 1. Systematyka frm ładu międzynardweg w Eurpie w XIX i XX w. I. hegemonia jednego mocarstwa – rzwiązanie szybk naptykające na pór innych uczestników, czasem prwazące  wjny pwszechnej: * Francja – 1799-1814 – wojny Napoleona I (1815 – kngres wieeoski), * Francja – 1852-1870 – wojny Napoleona II (1856 – kongres paryski), * Niemcy – pczątek XX w. – 1918 – I wjna światwa (kngres wersalski), * Niemcy – 1933-1945 – II wjna światwa (knferencja jałtaoska i pczamska). II. system równwagi sił ( Realpolitik ) – rzwiązanie gwarantujące pkój póty, póki nie nastąpił klejny etap rzwju technlgii , gsparki , ielgii raz frm ustrju paostwa): * Rosja, Austria, Prusy, Francja i Wielka Brytania – 1815-1848 – ła wieeoski (era Klemensa vn Metternicha):  Kngresu wieeoskieg  Wisny Luów (wzmcniny przumieniem trzech pierwszych z nich zwanym Świętym Przymierzem), * Niemcy, Austro- Węgry, Rsja, Francja, Włchy i Wielka Brytania – 1871 – 1890 – kontynuacja łau wieeoskieg (1878 – kngres berlioski; era Ottna vn Bismarcka):  zjenczenia Niemiec  ejścia Bismarcka z urzęu kanclerza Niemiec (wzmcniny tzw. sjuszem trzech cesarzy, czyli właców trzech pierwszych z nich), * ZSRR i jeg satelici w Ukłazie Warszawskim raz USA i jeg sjusznicy w NATO – 1945-1991 – ła jałtaoski:  koca II wjny światwej  Jesieni Luów w Eurpie Śrkw -Wschodniej, zjednoczenia Niemiec i rozpadu ZSRR. III. system bezpieczeostwa zbirweg – pwstrzymywał wybuch wjny tylk wtey, gy na kntynencie przeważały paostwa  ustrju emkratycznym, a większśd ich bywateli wyznawała iee pacyfizmu (ew. użycia siły wyłącznie w celu interwencji humanitarnej): * 1919-1933 – cała Eurpa prócz Niemiec i ZSRR – ła wersalski (Liga Narów), • od 1991 – cała Eurpa, aczklwiek różne jej części uczestniczą w systemie w różnym stpniu: wszyscy w ONZ i OBWE, częśd zachnia i śrkwa w NATO i UE, a częśd wschnia w ukłazie  bezpieczeostwie zbirwym WNP (są też kraje neutralne).